Chương 3.5: Đau thắt lưng, khung chậu và cơn tetany do hạ canxi máu

0
477
đau thắt lưng ở phụ nữ
đau thắt lưng ở phụ nữ

Dưới đây là những nguyên nhân, biểu hiện và triệu chứng của bệnh đau thắt vùng thắt lưng, khung chậu phụ nữ nên cẩn trọng để ý.

Đau vùng thắt lưng, khung chậu

Nguyên nhân đau vùng thắt lưng, khung chậu

Những biến đổi về tư thế liên quan đến quá trình mang thai (cột sống đoạn thắt lưng và đoạn cổ ưỡn ra trước, đoạn ngực và cùng cụt cong ra sau nhiều hơn so với trước khi mang thai) là nguyên nhân quan trọng gây đau lưng. Mặt khác, dưới tác động của hormon khi mang thai, các khớp, dây chằng mềm và giãn ra nhất là vùng chậu hông, khớp mu, khớp cùng – Chậu và cùng cụt làm cho khung chậu dễ thay đổi và tăng độ rộng giúp việc mang thai và sinh đẻ được dễ dàng.

Biểu hiện đau vùng thắt lưng, khung chậu

Gần nửa trường hợp có đau thắt lương trong khi mang thai nhất là 3 tháng giữa và 3 tháng cuối. đau thường khu trú ở vùng thắt lưng và khớp cùng chậu, ít hoặc không lan, tăng khi vận động và sờ nắn tại chỗ, giảm khi nghỉ ngơi.

Điều trị đau thắt lưng, khung chậu ở phụ nữ

Dùng thuốc chống đau nhóm acetaminophen (paracetamol) và vật lý trị liệu là lựa chọn hàng đầu. Sau đẻ nhất là đẻ thai to, chuyển dạ kéo dài có thể gây đau nhiều vùng cùng chậu, không đi lại được. Nặng hơn nữa là viêm khớp cùng chậu nhiễm khuẩn (sốt cao, đau nhiều, gầy sút) cần phải điều trị bằng kháng sinh. Lưu ý có nhiều loại kháng sinh không được dùng vì tiết qua sữa ảnh hưởng đến con. Nhóm bê ta lactamin và cephalosorin là kháng sinh nên lựa chọn.

Cơn tetany do hạ canxi máu ở phụ nữ

Nguyên nhân gây ra cơn tetany ở phụ nữ

Trong quá trình mang thai và cho con bú, một lượng canxi được lấy từ người mẹ sang thai nhi để phát triển hệ thống xương của thai nhi. Sau khi đẻ và trong quá trình cho con bú, một lượng lớn canxi đi qua sữa mẹ sang cơ thể con phát triển hệ xương. Quá trình này làm cho nồng độ canxi máu của người mẹ giảm, đặc biệt ở những người mẹ có chế độ ăn không đầy đủ canxi theo nhu cầu (1500mg/ngày) hay nhữ người bị bệnh đường tiêu hóa mạn tính làm giảm hấp thu canxi ở ruột. Những người nghén như nôn nhiều làm mất nước, điện giải  và tình trạng kiềm hóa kèm theo tình trạng lo lắng, tạo điều kiện cho cơn tetany xuất hiện

Triệu chứng cơn tetany ở phụ nữ

Cơn tetany là một tình trạng kích thích quá mức của hệ thống thần kinh – cơ, dấu hiệu báo trước hoặc đi kèm là hiện tượng dị cảm, nặng nề ở tay, chân, vùng quanh miệng. Tiếp theo là tình trạng co cơ đột ngột, nhất là ở bàn tay và ngón tay tạo nên hình ảnh như bàn tay người đỡ đẻ. Tình trạng co cơ có thể biểu hiện ở các vị trí khác như ở chân hay ở mặt.

Một số trường hợp có kèm với co thắt cơ trơn gây nên tình trạng khó thở do co thắt khí quản hay đau bụng do co thắt co thắt cơ trơn ở ruột… Tình trạng co cơ kéo dài từ vài phút đến vài giờ. Có thể có tình trạng lo lắng, hoảng hốt, mạch nhanh…

Thăm khám giữa các cơn tetany có thể phát hiện được tình trạng co cơ vùng má khi gõ bằng búa phản xạ vùng trước lỗ tại (dấu hiệu chvostek) hay cơn tetany tái xuất hiện khi yêu cầu bệnh nhân thở nhanh (gây tình trạng kiềm hóa máu do tăng thông khí). Xét nghiệm máu trong cơn sẽ thấy canxi máu giảm nhưng đôi khi có những trường hợp canxi máu không giảm.

Dự phòng và điều trị cơn tetany

Phải bổ sung canxi (1000 – 1500mg/ngày) và vitamin D bằng các thức ăn giàu canxi (cua, cá, thịt…), phơi nắng để tăng tổng hợp vitamin D từ da. Các triệu chứng của cơn tetany sẽ hết đi nhanh nếu được tiêm tĩnh mạch duchj dịch canxi (thuognwf dùng 500 đến 1000mg dung dịch canxi clorua).

Xem tiếp chương